Ngày 27/9/2026, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng tải thông tin về Luật Hải quan sửa đổi. Luật số 11/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 23/8/2026. Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Luật mới tập trung vào cải cách thủ tục hải quan. Chuyển đổi số cũng là một nội dung quan trọng. Nhiều quy định được điều chỉnh theo hướng giảm thủ tục cho doanh nghiệp.
Contents
1. Đẩy mạnh xây dựng hải quan số
1.1. Tăng sử dụng dữ liệu điện tử
Luật Hải quan sửa đổi tiếp tục đẩy mạnh xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử. Một số chứng từ được chuyển sang hình thức thông điệp dữ liệu.
Doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục thông qua hệ thống điện tử. Cách làm này giúp giảm hồ sơ giấy. Quy trình xử lý cũng được chuẩn hóa hơn.
1.2. Tăng kết nối Cơ chế một cửa quốc gia
Cơ chế một cửa quốc gia tiếp tục được tăng cường kết nối. Dữ liệu giữa các cơ quan có thể được trao đổi trên hệ thống.
Với một số chứng từ kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp không phải nộp lại. Điều kiện là chứng từ đã được cấp qua Cơ chế một cửa quốc gia.
Quy định này giúp giảm thao tác khi làm thủ tục. Doanh nghiệp cũng hạn chế được việc chuẩn bị nhiều bản hồ sơ.
2. Ứng dụng dữ liệu lớn và AI trong quản lý hải quan
2.1. Tăng cường quản lý rủi ro
Luật mới chú trọng ứng dụng công nghệ trong quản lý hải quan. Dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo được đưa vào quản lý rủi ro.
Hệ thống có thể sử dụng nhiều nguồn dữ liệu để đánh giá rủi ro. Thông tin về doanh nghiệp và hàng hóa được khai thác hiệu quả hơn.
Cách quản lý này hướng đến việc phân loại đối tượng theo mức độ rủi ro. Từ đó, cơ quan hải quan có thể tập trung nguồn lực vào các trường hợp cần kiểm tra.
2.2. Tăng tự động hóa trong xử lý hồ sơ
Hồ sơ hải quan được xử lý thông qua hệ thống dữ liệu điện tử. Một số công đoạn có thể được tự động hóa.
Việc này giúp giảm thao tác thủ công. Thời gian xử lý hồ sơ cũng có thể được rút ngắn.
Đây là một trong những hướng xây dựng nền hải quan số. Mục tiêu là tăng tính hiện đại và minh bạch trong hoạt động hải quan.
3. Đơn giản hóa thủ tục hải quan
3.1. Giảm một số thủ tục giám sát
Luật sửa đổi điều chỉnh một số quy định về giám sát hàng hóa. Một số trường hợp có thể thực hiện thông báo tuyến đường.
Doanh nghiệp không phải thực hiện đăng ký tuyến đường như trước trong các trường hợp thuộc quy định. Điều này giúp giảm thêm một bước trong quá trình xử lý.
Việc đơn giản hóa thủ tục có thể hỗ trợ doanh nghiệp tiết kiệm thời gian. Nhân sự xuất nhập khẩu cũng giảm được một số thao tác hành chính.
3.2. Bổ sung quy định về khai bổ sung
Luật mới quy định cụ thể hơn về việc khai bổ sung. Người khai hải quan có thể thực hiện khai bổ sung trong một số trường hợp.
Đối với hàng hóa đã thông quan, thời hạn khai bổ sung có thể lên đến 60 ngày. Việc khai bổ sung phải đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ thời hạn. Hồ sơ cũng phải được chuẩn bị đầy đủ trước khi thực hiện khai bổ sung.
4. Điều chỉnh thời gian lưu giữ hàng hóa
4.1. Hàng hóa tại kho ngoại quan
Luật sửa đổi điều chỉnh thời gian lưu giữ hàng hóa tại một số địa điểm. Kho ngoại quan là một trong những trường hợp được quy định.
Thời gian lưu giữ có thể lên đến 24 tháng. Một số trường hợp không phải thực hiện thủ tục xin gia hạn.
Quy định này tạo thêm thời gian cho doanh nghiệp xử lý hàng hóa. Doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong kế hoạch xuất nhập khẩu.
4.2. Hàng lẻ tại địa điểm thu gom
Thời gian lưu giữ hàng lẻ cũng được điều chỉnh. Hàng hóa tại địa điểm thu gom có thể được lưu giữ tối đa 180 ngày.
Quy định mới giúp doanh nghiệp có thêm thời gian sắp xếp hàng hóa. Việc tổ chức vận chuyển cũng có thể chủ động hơn.
5. Tăng cường quản lý hoạt động thương mại điện tử
5.1. Bổ sung quản lý hải quan đối với hàng hóa thương mại điện tử
Luật sửa đổi bổ sung nội dung liên quan đến kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử.
Quy định này phù hợp với sự phát triển nhanh của hoạt động mua bán hàng hóa xuyên biên giới trên nền tảng số.
5.2. Mở rộng các địa điểm phục vụ hoạt động logistics
Luật bổ sung và hoàn thiện quy định liên quan đến kho ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ, khu phi thuế quan và trung tâm logistics.
Việc hoàn thiện khung pháp lý cho các địa điểm này góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức lưu giữ, tập kết và vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn.
6. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chuẩn bị gì?
6.1. Chủ động cập nhật quy trình mới
Luật số 11/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Doanh nghiệp cần theo dõi các nghị định, thông tư hướng dẫn để cập nhật quy trình thực hiện thủ tục hải quan.
Việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót khi các quy định mới được áp dụng.
6.2. Chuẩn hóa dữ liệu và hồ sơ
Khi hoạt động hải quan ngày càng được số hóa, doanh nghiệp cần chú trọng tính chính xác và đồng nhất của dữ liệu.
Thông tin trên hóa đơn, chứng từ, tờ khai và các hệ thống điện tử cần được kiểm tra trước khi khai báo. Đây cũng là cơ sở để hạn chế việc phải điều chỉnh hoặc bổ sung hồ sơ.
6.3. Tăng khả năng sử dụng hệ thống điện tử
Nhân sự phụ trách xuất nhập khẩu cần làm quen với các hệ thống khai báo và trao đổi dữ liệu điện tử. Doanh nghiệp cũng nên phân công người theo dõi các thay đổi về thủ tục và quy định hải quan.
7. Kết luận
Luật Hải quan sửa đổi tập trung vào ba hướng chính: đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh số hóa và tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu. Việc sử dụng thông điệp dữ liệu, kết nối Cơ chế một cửa quốc gia. Ứng dụng dữ liệu lớn và AI sẽ làm thay đổi cách doanh nghiệp thực hiện nhiều thủ tục hải quan trong thời gian tới.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động cập nhật quy định mới, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao khả năng xử lý hồ sơ điện tử. Đây là những bước cần thiết để thích ứng với hệ thống hải quan số khi Luật mới chính thức có hiệu lực.
Đọc thêm: Việt Nam đẩy mạnh giảm chi phí logistics: Doanh nghiệp vận chuyển được hưởng lợi gì?
Đọc thêm: Vận chuyển bếp điện từ TP.HCM đi Đà Nẵng cần lưu ý gì?
