Đối với thực phẩm tươi sống, nhiệt độ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và thời gian bảo quản. Khi vận chuyển đường dài, hàng có thể bị giảm độ tươi nếu làm lạnh chậm, đóng gói sai cách hoặc xe không duy trì được nhiệt độ ổn định.
Để hạn chế hư hỏng, đơn vị vận chuyển cần kiểm soát nhiệt độ từ khâu chuẩn bị đến khi giao hàng. Tuy nhiên, không phải loại thực phẩm nào cũng cần cùng một mức nhiệt. Thịt, cá, hải sản, rau củ và hàng đông lạnh có yêu cầu bảo quản khác nhau.
-
Thịt, cá và hải sản tươi: Cần duy trì điều kiện lạnh phù hợp để làm chậm quá trình hư hỏng. Một số loại thủy sản cần được bảo quản bằng đá hoặc thiết bị làm lạnh chuyên dụng.
-
Thực phẩm đông lạnh: Cần giữ trạng thái đông trong suốt hành trình. Không nên để hàng rã đông rồi cấp đông lại tùy tiện.
-
Rau củ và trái cây: Mỗi loại có yêu cầu nhiệt độ và độ ẩm riêng. Một số loại dễ bị tổn thương nếu nhiệt độ quá thấp.
-
Thực phẩm chế biến cần bảo quản lạnh: Phải tuân thủ điều kiện ghi trên nhãn và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Không nên áp dụng một mức nhiệt chung cho toàn bộ hàng tươi sống. Cài đặt nhiệt độ không phù hợp có thể làm giảm chất lượng hàng hóa.
Contents
2. Làm lạnh hàng hóa trước khi xếp lên xe
Một sai lầm thường gặp là đưa hàng còn nóng hoặc chưa đủ lạnh lên xe. Khi đó, hệ thống làm lạnh phải hoạt động nhiều hơn để kéo nhiệt độ hàng xuống mức yêu cầu.
Trước khi vận chuyển, cần thực hiện các bước sau:
-
Làm lạnh hàng đến mức phù hợp với từng loại thực phẩm.
-
Sử dụng đá sạch hoặc vật liệu làm lạnh phù hợp với hàng hóa.
-
Đóng gói trong thùng cách nhiệt nếu cần giữ lạnh trong thời gian dài.
-
Kiểm tra tình trạng bao bì và nhiệt độ trước khi xếp hàng.
-
Hạn chế để hàng tươi sống ngoài môi trường trong thời gian chờ xe.
Làm lạnh trước giúp giảm tải cho thiết bị trên xe. Cách này cũng hỗ trợ duy trì nhiệt độ ổn định trong hành trình dài.
3. Chọn phương tiện có khả năng kiểm soát nhiệt độ
Với tuyến đường dài, xe tải lạnh hoặc xe đông lạnh thường phù hợp hơn phương tiện thông thường. Việc lựa chọn phụ thuộc vào loại hàng, khối lượng và thời gian vận chuyển.
Khi lựa chọn xe, cần kiểm tra:
-
Hệ thống làm lạnh: Đảm bảo thiết bị có khả năng duy trì mức nhiệt yêu cầu.
-
Thùng xe: Thành thùng và cửa xe cần kín, lớp cách nhiệt còn tốt.
-
Thiết bị đo nhiệt: Có thể theo dõi nhiệt độ trong khoang hàng.
-
Không gian xếp hàng: Hàng hóa không được chắn các cửa gió làm lạnh.
-
Vệ sinh khoang xe: Cần làm sạch trước khi chở thực phẩm, tránh mùi lạ và nguy cơ nhiễm chéo.
Đối với hàng đông lạnh, cần xác nhận xe có khả năng duy trì trạng thái đông trong suốt hành trình. Xe tải lạnh thông thường không phải lúc nào cũng đáp ứng yêu cầu này.
4. Theo dõi nhiệt độ liên tục trong suốt hành trình
Để kiểm soát tốt hơn, đơn vị vận chuyển nên:
-
Ghi nhận nhiệt độ trước khi xếp hàng.
-
Theo dõi thông số trong suốt hành trình bằng thiết bị phù hợp.
-
Lưu lại thời điểm phát sinh biến động nhiệt độ.
-
Kiểm tra thiết bị làm lạnh khi nhiệt độ vượt ngưỡng đã thống nhất.
-
Báo cho bên liên quan nếu có sự cố ảnh hưởng đến chất lượng hàng.
Với một số sản phẩm thủy sản, hồ sơ vận chuyển có thể cần thể hiện điều kiện nhiệt độ trong quá trình giao nhận. FDA cũng đề cập việc lưu hồ sơ nhiệt độ đối với các lô cá thuộc phạm vi hướng dẫn của cơ quan này.
5. Đóng gói đúng cách để giữ nhiệt ổn định
Bao bì giúp hạn chế tác động của nhiệt độ môi trường. Cách đóng gói cần phù hợp với đặc tính của từng loại hàng.
-
Hàng tươi ướp lạnh: Dùng thùng sạch, kín và phù hợp với đá hoặc vật liệu làm lạnh.
-
Hàng đông lạnh: Sử dụng bao bì chịu được nhiệt độ thấp, hạn chế không khí nóng xâm nhập.
-
Rau củ: Dùng thùng thông thoáng phù hợp với sản phẩm. Không đóng kín nếu hàng cần trao đổi khí.
-
Hàng dễ rò rỉ: Sử dụng bao bì chống thấm và tách riêng với các sản phẩm khác.
Khi xếp hàng, không nên che kín cửa gió của hệ thống lạnh. Cần chừa khoảng trống để khí lạnh lưu thông giữa các kiện. Hướng dẫn vận chuyển thủy sản của Alaska Seafood cũng nhấn mạnh việc làm lạnh hàng trước khi xếp xe và bố trí kiện hàng để không khí lạnh lưu thông.
6. Hạn chế mở cửa xe và thời gian chờ giao nhận
Mỗi lần mở cửa xe, không khí nóng bên ngoài có thể tràn vào khoang hàng. Nếu xe giao nhiều điểm, nhiệt độ sẽ khó ổn định hơn.
Để giảm rủi ro, cần:
-
Lên kế hoạch giao hàng theo tuyến đường hợp lý.
-
Hạn chế dừng xe không cần thiết.
-
Chuẩn bị nhân lực và khu vực nhận hàng trước khi xe đến.
-
Đưa hàng vào kho lạnh ngay sau khi dỡ xuống.
-
Kiểm tra nhiệt độ khi bàn giao, nhất là với hàng dễ hỏng.
Với các chuyến có nhiều điểm giao, nên bố trí hàng theo thứ tự dỡ. Cách này giúp rút ngắn thời gian mở cửa và tránh làm ảnh hưởng đến những kiện hàng còn lại.
7. Xử lý thế nào khi nhiệt độ vượt mức cho phép?
Nếu nhiệt độ thay đổi bất thường, không nên chỉ điều chỉnh thiết bị rồi tiếp tục vận chuyển mà không kiểm tra hàng.
Cần thực hiện các bước sau:
-
Kiểm tra thiết bị làm lạnh, cửa xe và nguồn điện.
-
Đối chiếu nhiệt độ thực tế với yêu cầu bảo quản của sản phẩm.
-
Ghi lại thời gian và mức nhiệt đã phát sinh.
-
Kiểm tra tình trạng hàng bằng phương pháp phù hợp.
-
Thông báo cho chủ hàng và thống nhất phương án xử lý.
Không thể đánh giá an toàn thực phẩm chỉ bằng màu sắc hoặc mùi. Một số vi sinh vật gây bệnh không làm thực phẩm thay đổi rõ rệt về cảm quan. Vì vậy, cần căn cứ vào lịch sử nhiệt độ và hướng dẫn an toàn của từng sản phẩm.
8. Những sai lầm cần tránh khi vận chuyển đồ tươi sống
Một số lỗi thường gặp có thể làm giảm chất lượng hàng dù đã sử dụng xe lạnh:
-
Xếp hàng khi sản phẩm chưa được làm lạnh đúng mức.
-
Chọn nhiệt độ theo thói quen thay vì theo yêu cầu của hàng hóa.
-
Xếp hàng quá sát cửa gió làm lạnh.
-
Không theo dõi nhiệt độ trong suốt chuyến đi.
-
Để hàng chờ lâu tại điểm lấy hoặc giao hàng.
-
Dùng chung khoang xe cho các mặt hàng có nguy cơ gây nhiễm chéo.
-
Không ghi nhận sự cố nhiệt độ để đối chiếu khi có khiếu nại.
Khắc phục những lỗi này cần sự phối hợp giữa người gửi, đơn vị vận chuyển và người nhận. Các bên nên thống nhất yêu cầu bảo quản trước khi xe khởi hành.
Kết luận
Duy trì nhiệt độ phù hợp là yếu tố quan trọng khi vận chuyển đồ tươi sống đường dài. Quy trình cần bắt đầu từ khâu làm lạnh, lựa chọn phương tiện và đóng gói. Việc theo dõi nhiệt độ phải được duy trì đến khi hoàn tất giao nhận.
Do mỗi nhóm thực phẩm có yêu cầu riêng, người gửi cần thông báo rõ loại hàng và điều kiện bảo quản. Đơn vị vận chuyển dựa trên thông tin này để chọn phương tiện, thiết bị và phương án giao nhận phù hợp. Nhờ đó, hàng hóa được bảo quản tốt hơn và giảm nguy cơ hư hỏng trong quá trình vận chuyển.
Đọc thêm: Những lưu ý khi lưu kho hóa chất công nghiệp theo yêu cầu bảo quản
