Trong vận chuyển đường bộ, hàng hóa có thể bị xô lệch, đổ vỡ hoặc rơi khỏi xe nếu xếp dỡ và chằng buộc không đúng cách. Những sự cố này không chỉ gây thiệt hại cho hàng hóa. Chúng còn ảnh hưởng đến người lao động và các phương tiện lưu thông trên đường.
Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm soát an toàn từ khâu chuẩn bị xe đến khi hoàn tất giao nhận. Việc phân bố tải trọng hợp lý, sử dụng thiết bị cố định phù hợp và kiểm tra trước khi khởi hành sẽ giúp hạn chế rủi ro trong quá trình vận chuyển.
Contents
1. Kiểm tra xe tải trước khi xếp hàng
Trước khi đưa hàng lên xe, cần kiểm tra tình trạng phương tiện và khu vực xếp dỡ. Sàn thùng xe phải sạch, khô và không có vật cản. Các điểm móc dây chằng cũng cần bảo đảm chắc chắn.
Đơn vị vận tải nên lựa chọn xe phù hợp với kích thước, trọng lượng và đặc tính của lô hàng. Không nên sử dụng xe có sàn hư hỏng hoặc thiết bị cố định không đáp ứng yêu cầu.
Một số nội dung cần kiểm tra gồm:
- Tình trạng sàn thùng và thành xe.
- Khối lượng hàng được phép chuyên chở.
- Khả năng chịu tải của các điểm neo.
- Dây chằng, xích, thanh chắn và vật liệu chèn lót.
- Thiết bị nâng hạ phục vụ quá trình xếp dỡ.
Việc chuẩn bị đúng phương tiện giúp giảm nguy cơ hư hỏng và tạo điều kiện thao tác an toàn.
2. Phân bố hàng hóa hợp lý trên thùng xe
Hàng hóa cần được sắp xếp ổn định và phân bố tải trọng phù hợp. Nếu phần lớn trọng lượng tập trung về một phía, xe có thể mất cân bằng khi vào cua hoặc phanh gấp.
Các kiện hàng nặng nên được bố trí ở vị trí phù hợp với thiết kế xe. Hàng nhẹ có thể xếp phía trên nếu bao bì đủ khả năng chịu lực. Không nên đặt hàng nặng lên sản phẩm dễ biến dạng.
Khi xếp nhiều kiện, cần chú ý:
- Phân bố tải trọng đều trên sàn xe.
- Đặt các kiện nặng ở dưới khi xếp chồng.
- Hạn chế khoảng trống khiến hàng dịch chuyển.
- Không xếp hàng vượt quá tải trọng cho phép.
- Không che khuất tầm nhìn và các thiết bị an toàn của xe.
Đối với hàng có hình dạng đặc biệt hoặc trọng tâm cao, cần có phương án bố trí riêng. Những kiện dễ lăn cũng cần được chèn giữ trước khi chằng buộc.
3. Sử dụng thiết bị nâng hạ đúng cách
Xe nâng, xe nâng tay và các thiết bị hỗ trợ giúp quá trình xếp dỡ diễn ra nhanh hơn. Tuy nhiên, sử dụng thiết bị không đúng cách có thể khiến hàng rơi hoặc làm mất ổn định phương tiện.
Trước khi nâng hàng, người vận hành cần kiểm tra tải trọng cho phép của thiết bị. Pallet cũng phải đủ chắc chắn và phù hợp với kiện hàng.
Khi sử dụng xe nâng, cần đưa càng nâng vào vị trí thích hợp. Hàng phải được đặt cân bằng trên càng. Không nâng kiện vượt quá khả năng của thiết bị.
Trong quá trình thao tác, người lao động cần giữ khoảng cách an toàn. Không đứng dưới hàng đang được nâng. Khu vực xếp dỡ nên được phân định rõ để hạn chế người không có nhiệm vụ đi vào.
Với hàng quá nặng hoặc có kích thước lớn, cần sử dụng thiết bị chuyên dụng và người vận hành đủ năng lực.
4. Chằng buộc hàng hóa bằng dây đai và xích
Sau khi xếp hàng, cần cố định các kiện để hạn chế dịch chuyển theo chiều dọc, chiều ngang và phương thẳng đứng.
Dây đai tăng đơ thường được sử dụng cho hàng đóng pallet, máy móc và các kiện hàng có điểm chằng phù hợp. Xích có thể được sử dụng cho một số loại hàng nặng theo yêu cầu kỹ thuật.
Khi chằng buộc, cần chú ý:
- Chọn dây đai hoặc xích phù hợp với tải trọng.
- Kiểm tra tình trạng dây trước khi sử dụng.
- Móc vào điểm neo được thiết kế cho việc chằng buộc.
- Phân bố lực giữ để hàng không nghiêng hoặc biến dạng.
- Dùng miếng bảo vệ cạnh khi dây có thể làm hỏng bao bì.
Không nên dùng dây đã sờn, nứt hoặc hư hỏng. Cũng không nên móc dây vào những vị trí không được thiết kế để chịu lực.
Đối với hàng nặng, hàng dạng trụ hoặc thiết bị có trọng tâm cao, cần xây dựng phương án chằng buộc riêng. Một sợi dây căng chặt chưa chắc đã đủ giữ hàng an toàn.
5. Chèn lót để ngăn hàng trượt và va chạm
Chằng buộc và chèn lót cần được phối hợp với nhau. Dây đai tạo lực giữ hàng, trong khi vật liệu chèn lót giúp hạn chế khoảng trống và dịch chuyển.
Có thể sử dụng gỗ kê, nêm chặn, tấm đệm chống trượt hoặc thanh chắn tùy theo loại hàng. Vật liệu cần phù hợp với trọng lượng và bề mặt tiếp xúc.
Ví dụ, các thùng carton xếp trên sàn xe có thể trượt khi xe phanh gấp. Nếu chỉ quấn màng bên ngoài mà không cố định cả khối hàng, các thùng vẫn có thể dịch chuyển.
Với hàng dạng trụ như cuộn thép hoặc ống kim loại, cần sử dụng giá đỡ và thiết bị chặn phù hợp. Không nên chỉ dựa vào ma sát hoặc trọng lượng của hàng để giữ chúng tại chỗ.
6. Kiểm tra trước khi xe khởi hành
Sau khi hoàn thành việc xếp hàng, tài xế và người phụ trách cần kiểm tra lần cuối. Không nên chỉ quan sát tổng thể mà bỏ qua các điểm neo hoặc kiện nằm sâu bên trong.
Danh mục kiểm tra có thể gồm:
- Hàng được xếp đúng vị trí và phân bố tải trọng hợp lý.
- Không có kiện hàng nghiêng hoặc mất ổn định.
- Dây chằng, xích và thanh chắn được cố định chắc chắn.
- Hàng không vượt quá giới hạn tải trọng và kích thước cho phép.
- Bạt che và các biện pháp chống rơi vãi được thực hiện khi cần.
- Đèn, biển số và tầm nhìn của tài xế không bị che khuất.
Nên chụp ảnh hàng sau khi hoàn tất xếp dỡ. Hình ảnh có thể hỗ trợ đối chiếu khi bàn giao hoặc khi phát sinh sự cố.
Trong hành trình, cần kiểm tra lại tình trạng chằng buộc tại những điểm dừng an toàn. Điều này đặc biệt quan trọng khi xe phanh gấp hoặc hàng có xu hướng lún, xê dịch.
7. Những lỗi cần tránh khi xếp dỡ hàng trên xe tải
Một số lỗi có thể khiến hàng hóa mất ổn định dù đã được chằng buộc:
- Xếp lệch trọng lượng về một bên.
- Dùng dây chằng không phù hợp với tải trọng.
- Chỉ cố định bên ngoài mà không chặn hàng dịch chuyển.
- Sử dụng pallet hư hỏng hoặc không đủ khả năng chịu lực.
- Xếp chồng hàng nặng lên kiện yếu.
- Để người lao động đứng trong vùng nguy hiểm khi nâng hạ.
- Không kiểm tra lại dây chằng trước khi xe chạy.
Nếu phát hiện hàng dịch chuyển trong hành trình, tài xế cần giảm tốc độ, tìm nơi dừng an toàn và kiểm tra tình trạng hàng. Không nên tiếp tục di chuyển khi tải hàng chưa được cố định lại an toàn.
Kết luận
Xếp dỡ và chằng buộc đúng cách giúp giảm nguy cơ hàng hóa bị xô lệch, đổ vỡ hoặc rơi khỏi xe tải. Doanh nghiệp cần phối hợp giữa việc phân bố tải trọng, sử dụng thiết bị nâng hạ và lựa chọn phương án cố định phù hợp.
Việc kiểm tra trước khi khởi hành và trong hành trình cũng rất quan trọng. Khi các khâu được thực hiện đúng quy trình, hàng hóa sẽ được bảo vệ tốt hơn và quá trình vận chuyển diễn ra an toàn hơn.
Đọc thêm: Cách đóng gói và chèn lót để hạn chế hư hỏng khi vận chuyển
